Çam Fıstığı (Künar) Nedir, Neden Bu Kadar Pahalı ?

Çam fıstığı, fıstık çamı adı verilen ağaçların sahip oldukları kozakların içerisinden çıkartılan çam fıstığı ağacının tohumlarıdır.  Oldukça lezzetli bir yemiş olan ve kuruyemiş çeşitleri içinde yer alan çam fıstığı, dolmalık fıstık ve kunar olarak da bilinir. Bu tohumların tüketilebilir olup, besin değeri oldukça yüksek bir besin maddesidir. Bu kuruyemiş türü, binlerce yıldır insanlar için önemli bir gıda maddesi olmuştur. Yerli Amerikalılar, bu çam fıstığını yaklaşık olarak 10.000 yıldır toplamaktalar.

Buradan sonra çam fıstığı, yıllar sonra Dünya’nın her yerine yayıldı. Çam fıstığı, ülkemizde de çok bilinen bir kuruyemiş türü olarak tüketilmektedir.


Çam Fıstığı Neden Bu Kadar Pahalı?

Çam fıstığının yıllar geçtikçe daha çok pahalılaşmasıyla birlikte insanların çam fıstığı talebinde yüksek bir düşüş yaşandı. Bu düşüş sebebiyle Türk insanının tatlılarda ve yemeklerde sıklıkla kullandığı bu lezzetli çam fıstığının kullanımı gün geçtikçe azalmaktadır.

Çam fıstığı ağaçlarında yetişen kozalaklardan elde edilen çam fıstığının fiyatının artmasının iki sebebi bulunmaktadır. Çam fıstığının fiyatının yükselmesindeki ilk sebep çam fıstığı üretiminin yıllar geçtikçe azalmasıdır. Azalan üretime bağlı olarak piyasada daha az bulunan çam fıstığının fiyatı artmaktadır. Üretimin azalmasına sebep olan başlıca etken, yıllar geçtikçe daha da kötüye giden kuraklık ve iklim değişikliğidir. N e kadar çam fıstığı ağacının suya duyduğu ihtiyaç az da olsa iklim, çam fıstığı üretimini olumsuz yönde etkilemektedir.

İkinci sebep ise, yine çam fıstığı ağacından üretilmekte olan çam balı üretiminin artmasıdır. Uzmanlara göre çam fıstığı ağacından ne kadar çok çam balı üretilirse, çam fıstığı üretimi de o ağaçtan o kadar azalmaktadır. Çam balının popülaritesi giderek artmakta ve bu durum çam fıstığı üretimini ve fiyatını olumsuz etkilemektedir

 

 

Çam Fıstığı Ağacı Nerelerde Yetişir ve Özellikleri Nelerdir?

Çam fıstığını üreten çam fıstığı ağacı, başta Akdeniz ülkeleri olmak üzere yıl boyunca sıcak ve ılıman iklime sahip olan yerde yetişebilmektedir. Çam fıstığı ağacı ülkemizde de Aydın, Muğla, İzmir illerinde yoğun olarak üretilmektedir. Özellikle Aydın’ın Koçarlı içesinde Türkiye’deki çam fıstığı üretiminin %50’si yapılmaktadır. Ege Bölgesi’nde çam fıstığı için festivaller düzenlenmektedir.

Bu çam fıstığı ağaçlarının bilimsel adı Pinus gerardiana’dır. Boyları 18-25 arasında değişiklik göstermekte olup bir çam ağacı türüdür. Çam fıstığı ağacı fidan olarak dikildikten 4-5 sene içerisinde üretim yapmaya başlar fakat ağaç, 8-9 yaşından sonra ekonomik anlamda sahibine katkı sağlamaya başlamaktadır. Çam fıstığı ağacının en verimli dönemine 20 yaşından sonra ulaşılmaktadır.

 

Çam Fıstığı Nasıl Yetiştirilir?

Çam fıstığı yetiştirmek için öncellikle çam fıstığı ağacının en verimli bir şekilde ürün verebileceği bölgeler seçilmelidir. Akdeniz’in sıcak ve ılıman ikliminin görüldüğü yerlerde en verimli çam fıstığı üretimi gerçekleştirmek için imkan vardır.

Çam fıstığı ağacı genel olarak yetiştirilmesi kolay ve az bakıma ihtiyaç duyan bir ağaç türüdür. Dikildikten yıllar sonra en verimli zamanına ulaşabildiği için çam fıstığı ağacı sahipleri, neredeyse bir ömür boyu bu ağaçlardan ekonomik verim elde edebilmektedirler.

Bu ağaç türü, dikilme ve başlangıç evresi hariç çok az suya ihtiyaç duymaktadır. Bu sebeple suyun pek olmadığı kurak topraklarda yetişebilir. Çam fıstığı ağacı için en verimli toprak, su tutmayan ve kumlu bir yapıya sahip olan topraklardır.

 

Çam Fıstığının Türk Mutfağındaki Yeri

Çam fıstığı, Türk mutfağında bulunan geleneksel tatların birkaçını süslemektedir. Bulunduğu yemeği daha çok lezzetli kılarak, o yemeğin farklılaşmasını sağlamaktadır. Çam fıstığı hem görünüşü ile hem de sahip olduğu aromasıyla bilindik tatların lezzetini değiştirerek sıra dışı tatları Türk mutfağına katmaktadır.

Çam fıstığının renk kattığı en bilindik tatlar arasında: Saray pilavı, kuzu kapama, tavuk sarması, hindi dolması gibi yemekler vardır.

Öte yandan başta zeytinyağlı yaprak sarma, lahana sarması, patlıcan dolması, gibi dolma çeşitlerinin iç harcında da bolca kullanılabilmektedir. Herkesin bildiğin bir diğer meşhur lezzet olan irmik helvası içinde de çam fıstığı vazgeçilemez malzemeler arasında bulunmaktadır.