Çam Fıstığı Nedir, Nasıl Toplanır?

Çam fıstığı, fıstık çamı ağacının kozalaklarının sert kabuklarının kırılmasıyla elde edilen kuruyemiş çeşitleri arasında yer alır. Akdeniz ikliminin hakim olduğu yerlerde yetişebilen bu ağaç, 20 metre boya ulaşabilen bir çam ağacı türüdür. Bu ağaçlarda yetişen kozalaklar 4-5 sene içerisinde meyve verebilir fakat olgunlaşması 20 seneyi bulur. Olgunlaşan kozalaklar kırılıp içerisinden fıstığın çıkarılması işlemiyle yemek için hazırlanır. Ülkemizde ticari üretimi Aydın, Muğla, İzmir civarlarında ve Akdeniz Bölgesi’ndeki illerimizde yoğunlukla yapılır. Çam fıstığı üretimi, özellikle Aydın ilimizde önemli miktarlarda yapılmaktadır. Hatta geleneksel olarak düzenlenen Çam Fıstığı Festivali de Aydın ilimizde yapılmaktadır.

 

Çam Fıstığı Nasıl Toplanır?

Çam fıstığının yetiştiriciliği oldukça kolaydır. Çok fazla su ihtiyacı olmayan fıstık çamı, ilk ekildiğinde fidanların sulanması haricinde fazladan bir sulama işlemine ihtiyaç duymaz fakat budama işlemi önemlidir. Budama işlemi, toplama yani hasat için işi kolaylaştıran bir eylemdir. Kozalakların daha kolay toplanabilmesini sağlar. Olgunlaşan kozalaklar ağaçlardan toplanır.. Ortalama 4 çam kozalağı 1 kilo eder ve günde 150-400 kilo arasında kozalak toplanmaktadır.

Özellikle Aydın’da bulunan çam fıstığı ağaçları, bu bölge için ticari bir faaliyettir. Makinelerle ve geleneksel yöntemler ile toplanan çam kozalakları, titizlikle ayıklanmaktadır. Çekirdeklerin kozalaklardan ayrılarak tek tek kırılması ile çam fıstığının yolcuğu devam etmektedir.

Çam fıstıkları, çam kozalaklarının arasında bulunan açıklıklarda yer almaktadır. 250 yıla kadar yaşayabilen çam fıstığı ağaçları, dönemlerine göre verimliliklerinde de değişiklik göstermektedir. Bu ağaçların en verimli dönemlerinin 25 ve 80 yaşları arasında olduğu gözlemlenmiştir.


 

 

Sevilen Kuruyemiş Çeşitleri: Çam Fıstığı - Kunar

Kuruyemiş çeşitleri arasında yer alan çam fıstığının özellikle Türk mutfağında ayrı bir yere sahip olduğu bilinmektedir. Yemeklerde, tatlılarda ve dolmalarda sıkça kullanılan çam fıstığı, kattığı lezzetle bilinen kuruyemiş çeşitleri içinde yer alır. Çam kozalaklarında yetişen çam fıstığı, kozalaklardan toplanarak sofralarımıza gelen bir üründür. 100 gram çam fıstığının içinde ortalama 14 gram protein, 60 gram yağ, 597 gram potasyum bulunmaktadır. Bunların haricinde içerisinde vitamin ve mineraller de yer alır.

Mutfaklarda sıkça yer alan çam fıstığı; zeytinyağlı dolmalarda, salatalarda, pilavlarda sıklıkla kullanılmaktadır. Ek olarak çam fıstığının kahvaltılarda, et yemeklerinde, sebzeli yemeklerde, de severek tüketildiği bilinmektedir. Çam fıstığının kullanımı Türk yemek kültüründe yaygındır. Oldukça lezzetli bir yemiş olan ve kuruyemiş çeşitleri içinde yer alan çam fıstığı, dolmalık fıstık ve kunar olarak da bilinir. Zeytinyağlı dolmalarda, sarmalarda sık sık kullanılır. Ayrıca helva kavrulduğunda da içerisine kunar konulması oldukça yaygındır. Tatlılarla olan uyumu zaten dillere destan olan çam fıstığı, aşurenin içerisinde de kullanılır. İrmikle olan ilişkisi ise etkileyicidir. Kahvaltılarınızda yulaf yemeyi tercih ediyorsanız bir miktar çam fıstığı eklemeniz lezzetini çok etkileyecektir. Pilavınıza ekleyeceğiniz bir miktar çam fıstığı oldukça güzel bir tat katacaktır. Kunar, tercihe göre çiğ de tüketilebilmektedir.