D Vitamini İçeren Kuruyemiş Çeşitleri Nelerdir?

Kuruyemiş çeşitleri ülkemizde sık tüketime sahip olan atıştırmalıklar arasında yer almaktadır. Akşam çayın yanında, ara öğünlerde, tatlı çeşitlerinde kuruyemiş çeşitleri kullanımı oldukça yaygındır. Farklı çeşitleri olan kuruyemişler, günün her saati, her mevsim tüketilebilmektedir.

 

D Vitamini Nedir?


D vitamini, kemik sağlığı için gerekli olan vitaminlerden biridir. Kemikler, kalsiyum bileşeninden oluşmaktadır. D vitamini en çok güneş ışınları yoluyla alınmaktadır. Fosfor ve kalsiyumun sindirim yollarında hem kullanılmasını hem de emilimini sağlayan D vitamini, her yaşta gerekli olan bir vitamindir. Sindirim sisteminde kalsiyumun emilimini artırır. Bu sayede kemiklerdeki kalsiyum oranının artmasına yardımcı olur. Aynı zamanda kalsiyumun aktif olarak taşınmasını da destekler.

 

Tıp literatüründe D vitamini, kalsifol olarak adlandırılır. Bu vitamin; karaciğerde ve yağ dokularında depolanmaktadır. Yağda çözülebilen bir vitamindir. D2, D3 olarak iki farklı türü bulunmaktadır. Hem gıdalardan hem de güneş ışınlarından alınan D vitamini, böbreklerde ve karaciğerde değişime uğramaktadır. Bu değişim sonrasında da etkili bir kimyasala dönüşmektedir.

 

Vücuttaki bağırsak dokularında epitel hücreler bulunur. Bu hücrelerde kalsiyumun emilimine destek olan kalsiyum bağlayıcı proteinler, D vitamini sayesinde artar. D vitamini, fosforun ve kalsiyumun bağırsaktaki emilimi için gerekli olan bir vitamindir.

 

D vitamini, hem kemikler hem de dişler için de gerekli olan bir vitamindir. Kalsiyumun emiliminin sağlanabilmesi için D vitamininin vücudun ihtiyacı olan düzeyde olması gerekmektedir. D vitamini eksikliği durumunda tüm vücut etkilenmektedir.  

 

Güneş ışınları, D vitamininin ciltte sentezlenmesini sağlamaktadır. Bunun dışında D vitamini içeren kuruyemiş çeşitleri ve besin çeşitlerinden de alınabilmektedir. D vitamini içeren başlıca kuruyemişler kaju ve fındıktır.

 

D Vitamini İçeren Kuruyemiş Çeşitleri: Kaju


İçerdiği besin değerleriyle kaju, sık tüketilen kuruyemiş çeşitlerindendir. Sakız ağacıgiller (Anacardiadeae) familyasının üyelerinden biri olan tropikal iklim bitkisidir. Bu ağaç 16.yüzyılda Brezilya’da Portekizliler tarafından keşfedilmiştir. Kaju ağaçlarının en yoğun olduğu bölge, Ekvator çevresidir.

 

Kaju, 16.yüzyılda, Portekizlilerin Brezilya’yı işgal etmesi sonrasında keşfedilmiştir. Dünyada yaygınlaşması ile yine Portekizli denizciler sayesinde olmuştur. Denizcilerin kaju tohumlarını Batı Afrika’ya taşıması ile farklı bölgelerde kaju yetiştiriciliği yapılmıştır. Kajunun yetişmesi için gerekli iklim koşulları; nemli, yağışlı bir iklimdir. En uygun ekvatoral iklimde yetişmektedir. Ekvator bölgesi, Afrika’nın batı kıyıları, Kenya, Mozambik, Tanzanya gibi bölgelerde kolayca kaju yetiştiriciliği yapılabilmektedir. Bu bölgeler dışında Hindistan da kaju yetiştiren ülkeler arasında yer almaktadır. Kaju fıstığı, diğer fıstık çeşitlerine göre belirli iklim koşullarında yetişebildiği için fiyatı diğer fıstık türlerine göre daha pahalıdır. Kaju, toplanan kaju elmalarından çekirdeklerin ayrılarak kabuğunun da soyulmasıyla elde edilir. Kabuklarından ayrılan kısım, kavrularak da tüketilebilmektedir.

 

Kaju ağacının hasat mevsimi; Brezilya’da Ekim ayı, Hindistan’da Mayıs ayıdır. Dünyada en büyük kaju üreticisi ise Hindistan’daki Kerala Kaju Birliği’dir. Dünyadaki en büyük kaju ağacı ise Brezilya’nın Parnamirim şehrinde bulunur. Ağaçlarının uzunluğu 6 metre ile 14 metre arasında değişebilmektedir.

 

Kaju, meyve fıstık olarak iki bölümden oluşmaktadır. Meyvesi; Hindistan, Güney Amerika ve Brezilya’da sıkça kullanılmaktadır. Kaju fıstığı, ülkemizde çok sevilen kuruyemiş çeşitleri arasında yer almaktadır. Çiğ kaju ve kavrulmuş tuzlu kaju olarak çeşitleri bulunmaktadır. Kaju, D vitamini içerek kuruyemiş çeşitleri listesinde bulunmaktadır.

 

 

D Vitamini İçeren Kuruyemiş Çeşitleri: Fındık


Fındık, huşgiller (betulaceae) familyası içinde yer alan bir türdür. Corylus cinsini oluşturan ağaçların ve çalı türlerinin ortak ismi olarak bilinmektedir. Fındık yapraklarının kenarlarının ucu sivridir ve çift dişlidir. Dişi ve erkek çiçeklerden oluşur, ilkbaharda çiçek açar. Dişi çiçekler 1 mm ile 3 mm arasında bir büyüklüğe sahiptir. Erkek çiçekler ise 5 cm ile 12 cm arasında bir büyüklükten oluşmaktadır. Erkek çiçekler kedicik şeklinde, sarı renge sahiptir. Kabuk bölümün etrafında bir kadehcik bulunmaktadır. Bu kadehcik, kabuğu tamamen ta da kısmen sarar. Kadehcik şekli, fındık türü hakkında bilgi vermektedir.

 

Fındık ağacının boyu en fazla 5 metreye kadar büyüyebilmektedir. Ortalama uzunluğu ise 3 metredir. Türkiye’de fındık; Ordu, Rize, Trabzon, Zonguldak, Düzce, Balıkesir, Erzurum gibi şehirlerimizde yetişmektedir. Ülkemiz, dünyada fındık üretiminde ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’den sonra; İtalya, Azerbaycan, ABD gibi ülkeler gelmektedir. Fındık ağacının elverişli olabilmesi için en düşük 10 metre rakım gerekmektedir. Ülkemizde fındık ağaçlarının çiçeklenmesi, mart ve nisan aylarıdır. İklim koşulu olarak, ılık kış aylarının yaşandığı, nemli ve humuslu toprağa sahip olan bölgeleri tercih etmektedir.

 

Fındık çeşitleri, farklı şekillerde görülmektedir. Tombul fındık, sivri fındık, badem fındık gibi çeşitleri bulunmaktadır. Bu çeşitler, fındığın şekline göre isimlendirilmiştir.

 

Kabuklu kuruyemiş çeşitleri arasında yer alan fındık, ülkemizin geleneksel kuruyemiş türleri arasında yer almaktadır. Fındık yetiştiriciliği açısından da zengin olan Türkiye, bu lezzeti pek çok alanda kullanmaktadır. Kuruyemiş olarak tüketilen fındık, Türk mutfağında tatlılarda da sıkça yer almaktadır. Severek tüketilen kuruyemiş çeşitleri arasında yer alan fındık, kavrulmuş ve çiğ olarak tüketilebilmektedir.

 

Fındık, ülkemizde çok sevilen kuruyemiş çeşitleri arasında yer almaktadır. Kavrulmuş fındık ve çiğ fındık olarak çeşitleri bulunmaktadır. Fındık, D vitamini içerek kuruyemiş çeşitleri listesinde bulunmaktadır.